Ogród społeczny krok po kroku

1. obszar na terenie miasta we wspólnej przestrzeni publicznej stworzony i prowadzony przez mieszkańców połączonych wspólną ideą;


2. prowadzone wspólne działania przez mieszkańców skupiają się wokół tworzenia i utrzymywania ogrodu, warzywnego lub owocowego w połączeniu z ogrodem kwiatowym;


3. z plonów korzystać mogą wszyscy członkowie społeczności; ogród jest prowadzony według ustalonych zasad, a goście, którzy odwiedzają ogród, przestrzegają prostego regulaminu.


Etap I. S jak społeczny

Cel: Zbuduj społeczność

Ogród społeczny to  przede wszystkim ludzie, którzy go tworzą oraz wypracowana przez wszystkich wizja miejsca, wspólnego dla mieszkańców (np. podwórka, skweru, placu). To społeczność tworzy charakter miejsca, realizuje wydarzenia, sadzi i pielęgnuje rośliny, dba o małą architekturę.

Jak zbudować społeczność:

  1. Poinformuj wszystkich mieszkańców o pomyśle przemiany znanego wszystkim miejsca (np. placu między blokami) w ogród społeczny.

  2. Zadbaj o lokalnych ambasadorów – dotrzyj do najbardziej poważanych osób w okolicy i zaraź ich ideą.

  3. Zwołaj nieformalne spotkanie mieszkańców lub wykorzystaj zebrania wspólnoty – zbierz wszystkie uwagi, oczekiwania i pomysły na temat zagospodarowania wspólnej przestrzeni.

  4. Przygotuj 2 lub 3 szkice nowego miejsca, konsultując projekty z sąsiadami – udostępnij plany w miejscu, tak by wszyscy mogli je skomentować i nanieść swoje uwagi. Możesz do tego wykorzystać portal www.zmienmy.to i napisać apel do mieszkańców umożliwiając im poparcie pomysłu i wyrażenie swojego zdania w komentarzu.

  5. Zaplanuj jakie funkcje będzie pełnić nowy ogród – obok grządek, krzewów i donic wydziel strefy związane z odpoczynkiem i aktywnościami, miejsca przyjazne zwierzętom. Na planie zaznacz jakie rośliny i gdzie planujesz posadzić oraz jakie elementy małej architektury postawisz.

  6. Zrób listę celów i zorganizuj głosowanie (np. przez ankietę wrzucaną do skrzynek sąsiadów) – wspólnie wybierzcie cel nr 1 (np. odgruzowanie skweru, zbudowanie zagajnika albo postawienie ławek) oraz cele kolejne.

  7. Zapytaj sąsiadów, co lubią robić w wolnym czasie i jak chcieliby spędzać czas na świeżym powietrzu.

  8. Zorganizuj pierwsze wydarzenie, na które każdy przyniesie coś od siebie (np. stolik i krzesła, grill, ciasto, kompot itp.) – podczas wydarzenia ogłoś scenariusz działań na najbliższe 3 miesiące: ogranicz się do 5 kroków. Każdy krok zapisz na osobnej kartce a uczestnikom wydarzenia rozdaj karteczki samoprzylepne ze zdaniem do dokończenia “Wezmę udział w tym kroku jeśli …………………………………………  – w zamian chętnie zrobię ……………………………………” – niech każdy napisze o swoich oczekiwaniach i zaoferuje coś w zamian.

  9. Przed rozpoczęciem działań związanych z przygotowaniem ogrodu, dwa tygodnie wcześniej wywieś informacje na temat wspólnych działań.

  10. Stwórzcie razem regulamin ogrodu – wypiszcie podstawowe zasady, których będziecie przestrzegać i które będą też czytelne dla nowych uczestników, którzy będą do Was dołączać.

Etap II. O jak ogród

Cel: Razem załóżcie ogród

Ogród to miejsce, które wymaga codziennej pielęgnacji roślin oraz dbania o przestrzeń, ścieżki, małą architekturę – podczas podziału prac, podzielcie się obowiązkami w taki sposób, by poszczególne strefy ogrodu miały swoich opiekunów. Strefy ogrodów powinny uwzględniać potrzeby różnych grup: oprócz grządek, trawników, drzew, krzewów i donic zadbajcie o miejsce do zabawy dla dzieci, strefę cienia do odpoczynku, wybieg dla psów i poidełka dla ptaków.

Jak założyć ogród:

  1. Przygotuj finalną wersję planu zagospodarowania przestrzeni – na tej podstawie przygotuj listę zakupów.

  2. Podzielcie się z sąsiadami zakupami nasion i sadzonek oraz narzędzi i materiałów. Bardzo możliwe, że niektóre rzeczy już ktoś z Was posiada – w tym celu warto zrobić listę tzw. zasobów.

  3. Przygotuj dokładny plan działania – ogranicz się do pierwszych trzech miesięcy, podczas których wszyscy razem spotkacie się 5 razy.

  4. Między spotkaniami musisz ustalić dyżury związane z pielęgnacją roślin – upewnij się, że zawsze będzie miał kto je podlać, przesadzić albo wypielić – to bardzo ważne.

  5. Jeśli planujecie posiać nowe rośliny – przygotujcie siewki w domach zgodnie z instrukcjami na opakowaniach – pamiętaj, czasami ten etap wymaga nawet 5 tygodni, uwzględnij go w swoim planie.

  6. Niektóre rośliny można siać bezpośrednio do gruntu – zanim jednak to zrobicie, upewnijcie się, co do jakości ziemi. Ziemia musi mięć odpowiednie Ph, powinna być wolna od metali ciężkich – najlepiej w tym celu kupić ziemię ogrodniczą.

  7. Jeśli trzeba, wspólną pracę zacznijcie od wymiany ziemi, wydzielenia grządek i stref – użyjcie do tego nowej ziemi, kamieni, palików i sznurków. Możecie też wbić tabliczki informacyjne z opisem danej strefy (np. tu będzie ziołowy zakątek), na których znajdą się też informacje o kolejnych terminach (np. zapraszamy na wspólne sadzenie ziół 20 maja)

  8. Informacje o wszystkich wydarzeniach oraz daty związane z pracami ogrodniczymi wywieszaj w dostępnych dla wszystkich miejscach – nie zrażaj się niską frekwencją na początku – jasno dawaj do zrozumienia, że dołączyć można w każdym momencie i że jest to ogród otwarty dla wszystkich mieszkańców.

  9. Wspólne sadzenia i inne prace ogrodnicze warto organizować w dni wolne od pracy, w porze, kiedy słońce nie świeci najmocniej. Podzielcie się obowiązkami przy organizacji – zapewnijcie napoje dla uczestników spotkania, drobny poczęstunek, atrakcje dla dzieci, miejsce do odpoczynku dla dorosłych. Atmosfera jest tak samo ważna, jak efekt, który chcecie osiągnąć.

  10. Podtrzymujcie zaangażowanie, organizując pikniki w Waszym ogrodzie, wspólne gotowanie i spożywanie plonów, sprzątanie z okazji pierwszego dnia wiosny, lata i jesieni czy zabezpieczanie roślin przed zimą.